“İklim Krizinde Çalışan Saatli Bomba”
![](https://golyakaajans.com.tr/wp-content/uploads/2023/05/iklim-krizinde-calisan-saatli-bomba-UFfKABun.webp)
Hükümet Ortası İklim Değişikliği Paneli‘ IPCC tarafından geçtiğimiz günlerde açıklanan Altıncı Değerleme Döngüsü Sentez Raporu (CAR), iklim krizinde insanlık için zamanın daraldığını ortaya koyan önemli uyarıları dünya kamuoyuna duyurdu.
““Politika Belirleyiciler İçin Özet” olarak da bilinir Sentez Raporu, IPCC’nin üç çalışma grubunun değerlendirme raporlarından elde edilen bulguların nihai özetini sunar: Fizik Bilimi Temeli; Etkiler, Adaptasyon ve Kırılganlık ve İklim Değişikliğinin Azaltılması. Ayrıca, bu döngü sırasında üretilen üç özel rapordan elde edilen değerli içgörüleri bir araya getirir: 1.5 °CC bayi işi felç; İklim Değişikliği ve Arazi; ve Değişen Bir İklimde Okyanus ve Kriyosfer.
Mevcut Durum ve Eğilimler, Gelecekteki İklim Değişikliği, Riskler ve Uzun Vadeli Tepkiler ve Son Eylemler olmak üzere üç bölümden oluşan Sentez Raporu, iklim kriziyle ilgili en son ve yanlış bilgileri içeriyor. Aynı zamanda resmi bir belgedir. 93 bilim insanı ve insanın hazırladığı raporda IPCC üyesi 195 ülke temsilcisinin imzası bulunuyor.
Küresel yüzey sıcaklığının 1970’ten bu yana, son 2000 yıldaki diğer 50 yıllık döngülerden daha hızlı arttığını açıklayan Sentez Raporuna göre. ,atmosferik CO2 konsantrasyonları, 2019 yılının prestijiyle son 2 milyon yılın en yüksek seviyesine ulaştı. İklim değişikliğine neden olan diğer iki sera gazı olan metan ve nitröz oksit de atmosferdeki 800.000 yıllık rekorunu kırdı.
Sentez Raporuna göre, 2019 yılının prestijiyle küresel ısınmayı tetikleyen küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %79’u enerji, sanayi, ulaşım ve binalardan, %22’si ise tarım, ormancılık ve diğer arazi kullanımlarından kaynaklanmıştır. Verimlilik önlemlerinden kaynaklanan CO2 emisyonlarındaki azalmalar, birçok departmandaki artan emisyonlara kıyasla çok küçüktür.
İklim adaletine de dikkat çeken Sentez Raporu’na göre, Tarihsel olarak iklim değişikliğine en az katkıda bulunan savunmasız topluluklar orantısız bir şekilde etkileniyor. Yaklaşık 3,3-3,6 milyar insan, iklim değişikliğine karşı oldukça savunmasız ortamlarda yaşıyor; 2010-2020 ortasında sel, kuraklık ve fırtınalar nedeniyle çok hassas bölgelerde yaşayan insanların ölme olasılığı, çok düşük hassasiyetli bölgelerde yaşayanlara göre 15 kat daha fazladır.
İklim değişikliğinin gıda güvenliğini azalttığı, su güvenliğini etkilediği, çok yüksek sıcaklıkların ölüm oranlarını ve hastalıkları artırdığına vurgu yapan Sentez Raporu, söz konusu iklimsel etkilerin insanların evlerini ve geçim kaynaklarını kaybederek ekonomik zararlara yol açtığına ve derinleştiğine de dikkat çekiyor. mevcut cinsiyet ve sosyal eşitsizlik. Rapora göre, küresel ölçekte artan farkındalık ve politikalara rağmen, uyum planlaması ve uygulaması gerekenin gerisinde kalıyor.
“Bu Rapor İnsanlık İçin Bir Hayatta Kalma Rehberidir”
Sentez Raporu’nun yayınlanmasının ardından açıklamalarda bulunan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bu önemli çalışmanın iklim değişikliğiyle mücadelede kaybedecek çok az zaman kaldığını ortaya koyduğunu vurguladı. Zengin ülkelere emisyonları bir an önce azaltmaları çağrısında bulunan Guterres, “İklim krizinde saatli bir bomba çalışıyor” dedi.
“Yüzyılın son yarısındaki sıcaklık artış hızı 2000 yılın en yüksek seviyesinde. Guterres, IPCC’nin sentez raporunu “insanlık için bir hayatta kalma rehberi” olarak nitelendirerek, “Karbondioksit konsantrasyonları en az 2 milyon yılda zirveye ulaştı.”
İklim eylemini ertelersek kayıplar ve kayıplar artacak; İnsan ve doğal sistemlerin adaptasyonun sonuna yaklaşacağını ortaya koyan Sentez Raporu hakkında açıklamalarda bulunan Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık, önümüzdeki 10 yılın kritik öneme sahip olduğunu söyledi; Bu süreçte derin, hızlı ve daima azaltım ve uyum hareketlerine hız verilmesinin, iklim değişikliğinin insanlar ve ekosistemler için yol açtığı kayıp ve kayıpları azaltacağını söyledi: “ Hepimiz için zaman daralıyor. Ne kadar erken harekete geçersek, o kadar az hasar görürüz. Bu rapor, her zaman vurguladığımız konulardaki en bilimsel sözdür. Arkasında binlerce bilim insanının çalışmaları ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Birleşmiş Milletler’e üye 195 ülkenin resmi imzaları var. Bekleme zamanı değil, harekete geçme, konuşma ve konuştuğumuzu yapma zamanı. Bu noktada kimseyi geride bırakmayan kapsayıcı bir yaklaşıma her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. İklim krizi en çok düşük gelirli kümeleri vuruyor ve gerçekte olanları çok daha zor duruma sokuyor. Bu nedenle, iklim kriziyle ilgili çaba aynı zamanda yoksullukla mücadele olarak görülmelidir.” söz konusu.
Türkiye’de deprem bölgesinde ardından gelen sellere dikkat çeken Kocabıyık, “Yaşadığımız deprem felaketinin ardından gelen diğer afetler, iklim krizinin bundan sonraki her süreçte ve çalışmada aklımızda olması gerektiğini açıkça gösterdi.” Kıvılcım Kocabıyık, iklim krizine bağlı afetlerin arttığını söyledi. İklim krizine ve afetlere dayanıklı kentlerin ve yerleşim alanlarının önemi artıyor. İklim krizini de hesaba katarak hem şehirlerimizi hem de kırsal yerleşimlerimizi dayanıklı hale getirmeliyiz. Özellikle kentsel altyapıların yeni iklim koşullarına dayanıklı hale getirilmesi gerekiyor. İklim krizine uyum, iklim kriziyle mücadelenin önemli bir parçasıdır.” söz konusu
Yuvam Dünya Bilim Konseyi Lideri Prof. Dr. Levent Kurnaz, “ IPCC’nin en son yayınladığı Altıncı Değerleme Raporu, iklim değişikliğinin küresel ölçekte ve insan faaliyetleriyle bağlantılı olduğunu doğrulamakta ve bu değişikliğin etkilerinin arttığını ortaya koymaktadır. Sera gazı emisyonlarını azaltarak küresel ısınmayı durdurmak ve olumsuz etkilerini azaltmak son derece önemlidir. Bu bahiste yapılması gereken değişiklikler, başta elektrik üretimi ve tüketimi, ulaşım, gıda üretimi ve tüketimi, sanayi ve inşaat olmak üzere yapısal dönüşümleri içeriyor. Rapor ayrıca iklim krizinin en düşük gelirli ülkeleri ve toplumları daha fazla etkilediğini ve bu etkilerin gelir, cinsiyet, yaş, etnik köken ve diğer toplumsal faktörler açısından farklılık gösterdiğini de ortaya koyuyor. Bilim adamlarının 7 yıllık emeğinin sonucu olan bu raporun en azından yönetici özeti kısmının karar vericiler tarafından okunması ve özümsenmesi yeryüzünün geleceği için son derece önemli olacaktır.” söz konusu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı